serotonina

Czym jest serotonina?

Serotonina (5-HT, pot. hormon szcz臋艣cia) Jest neuroprzeka藕nikiem w o艣rodkowym uk艂adzie nerwowym oraz w splotach 艣r贸d艣ciennych przewodu pokarmowego, a聽 hormonem miejscowym uwalnianym przez kom贸rki enterochromafinowe i trombocyty. Serotonina wyst臋puje g艂贸wnie w organizmie jako autakoid. Jego aktywno艣膰 zaczyna si臋 w m贸zgu, gdzie pe艂ni rol臋 neuroprzeka藕nika stanowi膮cego zaledwie 1% ca艂o艣ci obecnego w organizmie, ale odgrywa tam istotn膮 rol臋. Jest szczeg贸lnie zaanga偶owany w zarz膮dzanie nastrojami i wi膮偶e si臋 ze stanem szcz臋艣cia.

Rola serotoniny

Serotonina znajduje si臋 w m贸zgu (gdzie pe艂ni funkcj臋 neuroprzeka藕nika i neuromodulatora) oraz w uk艂adzie pokarmowym. Bierze udzia艂 w regulacji funkcji takich jak termoregulacja, od偶ywianie i zachowania seksualne, cykl sen – czuwanie, b贸l, l臋k czy kontrola motoryczna. Serotonina matki odgrywa wa偶n膮 rol臋 w rozwoju zarodka. Brak r贸wnowagi serotoniny wyja艣nia艂by 50% przypadk贸w zespo艂u nag艂ej 艣mierci niemowl膮t.Cz臋stotliwo艣膰 impuls贸w nerwowych jest skorelowana z aktywno艣ci膮 motoryczn膮, co sugeruje, 偶e ilo艣膰 serotoniny uwalnianej w o艣rodkowym uk艂adzie nerwowym wzrasta wraz z aktywno艣ci膮 motoryczn膮. Poniewa偶 serotonina odgrywa wa偶n膮 rol臋 w zmianach stanu emocjonalnego, uwa偶a si臋, 偶e pewne cz膮steczki podobne do serotoniny mog膮 zmienia膰 te stany emocjonalne. Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (substancje hamuj膮ce wychwyt zwrotny serotoniny, np. fluoksetyna), s膮 stosowane w medycynie w leczeniu objaw贸w zwi膮zanych z depresj膮 lub zaburzeniami obsesyjno-kompulsywnymi, a tak偶e bulimii.

Jak zwi臋kszy膰 poziom serotoniny?

  • Jedzenie – dieta ma wp艂yw na poziom serotoniny. Jednak trzeba pami臋ta膰, 偶e serotonina najprawdopodobniej nie przekracza bariery krew-m贸zg, mo偶e to zrobi膰 tylko tryptofan. Na przyk艂ad banan, chocia偶 zawiera serotonin臋, nie ma wp艂ywu na nastr贸j dzi臋ki temu neuroprzeka藕nikowi. Produkcja serotoniny w m贸zgu zale偶y od szybko艣ci transportu tryptofanu przez barier臋 krew-m贸zg. Ta szybko艣膰 transportu jest odwrotnie proporcjonalna do st臋偶e艅 innych du偶ych oboj臋tnych aminokwas贸w (leucyny, izoleucyny, waliny, tyrozyny, fenyloalaniny), z kt贸rymi konkuruje podczas wchodzenia do m贸zgu. Ostatecznie st臋偶enia tych ostatnich r贸偶ni膮 si臋 w zale偶no艣ci od wzgl臋dnej proporcji spo偶ywanych w臋glowodan贸w i bia艂ek. W ten spos贸b spo偶ycie cukru lub s艂odkich pokarm贸w b臋dzie skutkowa艂o po艣rednim (i chwilowym ) wzrostem) st臋偶enia tryptofanu w m贸zgu, podczas gdy wy偶szy posi艂ek bia艂kowy (paradoksalnie bogatszy w aminokwasy, w tym w tryptofan) b臋dzie mia艂 wp艂yw na zmniejszenie st臋偶enia tryptofanu w m贸zgu i prawdopodobnie serotoniny
  • Nastr贸j – Serotonina jest powi膮zana z nastrojem w obu kierunkach. To znaczy, 偶e poziom serotoniny wp艂ywa艂by na nastr贸j, a pozytywne lub negatywne my艣li z kolei wp艂ywa艂y na poziom serotoniny. W odniesieniu do stanu psychicznego zaobserwowano u os贸b z depresj膮 spadek aktywno艣ci amin biogennych, g艂贸wnie serotonin.
  • Aktywno艣膰 fizyczna聽 – regularna aktywno艣膰 fizyczna zwi臋ksza naturalne wydzielanie serotoniny.
  • 艢wiat艂o – ekspozycja na 艣wiat艂o dzienne lub terapi臋 艣wiat艂em zapobiega przemianie serotoniny w melatonin臋.

serotonina (psychoterapia, pomoc psychologiczna) - powi膮zane artyku艂y:

Zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne  (OCD)

Zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne (OCD)

Zaburzenie obsesyjno-kompulsywne (w skr贸cie OCD) to zaburzenie psychiczne charakteryzuj膮ce si臋 powtarzaj膮cym si臋 pojawianiem si臋 natr臋tnych my艣li – obsesji – wywo艂uj膮cych dyskomfort, zmartwienie, strach. Obsesje po艂膮czone ze wsp贸艂istniej膮cymi powtarzaj膮cymi si臋, zrytualizowanymi zachowaniawaniami – kompulsjami – kt贸re maj膮聽 skutkowa膰 zmniejszeniem l臋ku lub z艂agodzeniem napi臋cia. Obsesje i kompulsje s膮 cz臋sto powi膮zane i mimo, 偶e cz臋sto s膮 uznawane za irracjonalne przez osoby z tym zaburzeniem, to osoby te nie daj膮 rady ich powstrzyma膰. Zaburzenia obsesyjno-kompulsywne na og贸艂 nie s膮 one oparte na urojeniowych interpretacjach.

Depresja

Depresja

Depresja (艂ac. depressio 鈥瀏艂臋boko艣膰鈥 lub od 艂a膰 deprimo 鈥瀙rzygniata膰, nacisn膮膰鈥) to聽 zaburzenie psychiczne, kt贸rego g艂贸wne cechy to obni偶ony nastr贸j, smutek, przygn臋bienie, niska samoocena,聽 melancholia, l臋k, nie艣mia艂o艣膰, oboj臋tno艣膰, spadek lub utrata zdolno艣ci do cieszenia si臋 (anhedonia). Poj臋cie to stosowane w terminologii psychiatrycznej i odnosi si臋 tak偶e do zespo艂贸w objaw贸w depresyjnych wyst臋puj膮cych w przebiegu chor贸b afektywnych (nazywanych tak偶e zaburzeniami afektywnymi lub zaburzeniami nastroju). Depresja dotyka聽 ludzi w r贸偶ny spos贸b i ma r贸偶ne objawy.

Wybierz terapeut臋:

Jeste艣 psychoterapeut膮, psychologiem, psychiatr膮?

Je艣li niesiesz pomoc psychologiczn膮 pacjentom, dopisz si臋 do naszej og贸lnopolskiej bazy psychoterapeut贸w, psycholog贸w, psychiatr贸w i innych os贸b nios膮cych psychologiczn膮 pomoc.