Zaburzenia od┼╝ywiania
- psychoterapia, pomoc psychologiczna, co na to psychoterapeuta?

Bulimia, anoreksja i inne zaburzenia jedzenia, a psychoterapia?

Zaburzenia od┼╝ywiania s─ů bardzo powszechnymi problemami psychicznymi – kultura sprzyja chaotycznemu jedzeniu, ale problemy te nie zawsze s─ů dobrze diagnozowane. Szacuje si─Ö, ┼╝e jedna na dwadzie┼Ťcia kobiet cierpi na zaburzenia od┼╝ywiania. M─Ö┼╝czy┼║ni r├│wnie┼╝ coraz cz─Ö┼Ťciej maj─ů trudno┼Ťci z jedzeniem. Napadowe objadanie si─Ö, si─Ögania po ┼Ťrodki przeczyszczaj─ůce, g┼éod├│wki, kompulsywne ─çwiczenia, negatywny obraz cia┼éa oraz kompulsywne my┼Ťli, nawyki i zachowania zwi─ůzane z jedzeniem to tylko niekt├│re z objaw├│w zaburze┼ä od┼╝ywiania. W przypadku zaburze┼ä od┼╝ywiania nieprawid┼éowe nastawienie do jedzenia i zmiany w diecie prowadz─ů do niezdrowych nawyk├│w. Opr├│cz choroby psychicznej mo┼╝e to r├│wnie┼╝ prowadzi─ç do fizjologicznego uszkodzenia zdrowia.

Zaburzenia od┼╝ywiania to bardzo z┼éo┼╝one schorzenia, kt├│re mog─ů rozpocz─ů─ç si─Ö w m┼éodym wieku. Wyr├│┼╝nia si─Ö og├│lnie cztery rodzaje medycznie zdefiniowanych zaburze┼ä od┼╝ywiania: jad┼éowstr─Öt psychiczny (anoreksja), bulimia psychiczna, zaburzenie z napadami objadania si─Ö┬á oraz pozosta┼ée zaburzenia od┼╝ywiania, kt├│re nie zosta┼éy okre┼Ťlone inaczej (w┼Ťr├│d nich przyk┼éadowo: zesp├│┼é prze┼╝uwania, zesp├│┼é nocnego jedzenia, jedzenie kompulsywne).

Źródła problemów z odżywianiem

Nie ma jednej przyczyny zaburze┼ä od┼╝ywiania, ale niekt├│rzy ludzie s─ů bardziej podatni na zaburzenia, ni┼╝ inni. Czynniki ryzyka obejmuj─ů:

  • nisk─ů samoocena lub poczucie bezwarto┼Ťciowo┼Ťci;
  • brak kontroli;
  • poczucie bezradno┼Ťci;
  • perfekcjonizm;
  • presja spo┼éeczna, rodziny;
  • presja profesjonalist├│w lub grup interesu, aby by─ç szczup┼éym;
  • problemy z wag─ů i sprawno┼Ťci─ů, depresja lub uzale┼╝nienia w rodzinie;
  • kompulsywny lub maksymalistyczny charakter – zaburzenia kompulsywne;
  • trudne relacje rodzinne;
  • historia nadu┼╝y─ç emocjonalnych;
  • traumy, smutek lub strata;
  • l─Ök;
  • nadu┼╝ycia seksualne;
  • trudne relacje lub izolacja;
  • ci─ůg┼éy stresem i sytuacjami nie do zniesienia;
  • problemy i oczekiwania oraz obraz siebie.

Trudno jest powstrzyma─ç problemy z od┼╝ywianiem, kt├│re ju┼╝ si─Ö rozpocz─Ö┼éy. Dlatego wa┼╝ne jest, aby zwraca─ç uwag─Ö na znaki ostrzegawcze i jak najszybciej uzyska─ç pomoc np. psychoterapeutyczn─ů. Z biegiem czasu w niekt├│rych przypadkach, ┼╝ycie cz┼éowieka staje si─Ö tak skoncentrowane na czynno┼Ťciach zwi─ůzanych z jedzeniem, ┼╝e pozostaje niewiele czasu na zrobienie czegokolwiek innego.

Skutki zaburze┼ä od┼╝ywiania – problem├│w zwi─ůzanych z jedzeniem

Zaburzenia od┼╝ywiania maj─ů powa┼╝ne konsekwencje, dla zdrowia fizycznego i psychicznego. Mog─ů zak┼é├│ca─ç ┼╝ycie rodzinne, przyja┼║nie i codzienne ┼╝ycie. Zaburzenia od┼╝ywiania maj─ů r├│wnie┼╝ negatywne skutki spo┼éeczne i zwi─ůzane z zatrudnieniem. Rzadko odchodzi si─Ö bez fachowej pomocy. Im szybciej dana osoba otrzyma pomoc, tym ┼éatwiejszy powr├│t do zdrowia.

Problemy fizyczne zwi─ůzane z nieprawid┼éowym od┼╝ywianiem

  • Problemy z sercem ÔÇô zaburzenia od┼╝ywiania maj─ů g┼é─Öboki wp┼éyw na zdrowie uk┼éadu kr─ů┼╝enia. Przyk┼éadowo anoreksja (jad┼éowstr─Öt psychiczny) jest uwa┼╝ana za najbardziej szkodliwy. W czasie gdy organizm nie otrzymuje wystarczaj─ůcej ilo┼Ťci kalorii, rozk┼éada mi─Ö┼Ťnie i tkanki na energie. Najwa┼╝niejszym mi─Ö┼Ťniem w ciele jest serce. Ryzyko niewydolno┼Ťci serca wzrasta, gdy nie ma wystarczaj─ůcej ilo┼Ťci energii do pompowania krwi lub gdy zaczyna si─Ö ona rozk┼éada─ç.
  • Problemy metaboliczne – przyk┼éadowo bulimia nervosa mo┼╝e powodowa─ç niewydolno┼Ť─ç serca i innych organ├│w, poniewa┼╝ wymioty wydalaj─ů wa┼╝ne minera┼éy, takie jak potas i niezb─Ödne elektrolity.
  • Odwodnienie i niedo┼╝ywienie ÔÇô ograniczenia dietetyczne i usuwanie wa┼╝nych sk┼éadnik├│w od┼╝ywczych mo┼╝e powodowa─ç powa┼╝ne niedobory w organizmie.
  • Spowolnienie pracy m├│zgu ÔÇô m├│zg spala a┼╝ jedn─ů pi─ůt─ů kalorii dostarczanych do organizmu. Diety, posty, g┼é├│d i nieregularne diety pozbawiaj─ů m├│zg energii potrzebnej do funkcjonowania i koncentracji.
  • Niestrawno┼Ť─ç i inne problemy z uk┼éadem trawiennym ÔÇô ograniczenia dietetyczne i wymioty mog─ů zar├│wno zak┼é├│ca─ç normaln─ů prac─Ö ┼╝o┼é─ůdka, jak i trawienie sk┼éadnik├│w od┼╝ywczych. Mog─ů pojawia─ç si─Ö takie problemy jak: nudno┼Ťci; wymioty; b├│le ┼╝o┼é─ůdka, wzd─Öcia brzucha; wahania poziomu cukru we krwi; niedro┼╝no┼Ť─ç jelit z powodu niestrawionych cia┼é sta┼éych; bakteryjne choroby zaka┼║ne itd.
  • Obni┼╝enie poziomu hormon├│w ÔÇô ogranizm wykorzystuje t┼éuszcze i cholesterol do wytwarzania hormon├│w. Ograniczenie t┼éuszczu i kalorii w diecie mo┼╝e obni┼╝y─ç poziom hormon├│w p┼éciowych (estrogen├│w i testosteronu). Zmniejsza r├│wnie┼╝ ilo┼Ť─ç hormonu tarczycy.
  • Zatrzymanie miesi─ůczki – Problemy hormonalne wywo┼éane nieprawid┼éow─ů diet─ů mog─ů to spowodowa─ç zatrzymanie miesi─ůczki u kobiet.
  • Utrata masy kostnej – nieprawid┼éowa mineralizacja, problemy metaboliczne i nieprawid┼éowy poziom hormon├│w, mog─ů powodowa─ç utrat─Ö masy kostnej.
  • Pogorszenie stanu prze┼éyku i z─Öb├│w – w niekt├│rych zaburzeniach od┼╝ywiania, takich jak bulimia, nadmierne wymioty mog─ů powodowa─ç dzia┼éanie kwasu ┼╝o┼é─ůdkowego na prze┼éyk i na szkliwo z─Öb├│w.

Najcz─Östsze zaburzenia od┼╝ywiania

Wi─Ökszo┼Ť─ç zaburze┼ä od┼╝ywiania polega na nadmiernym koncentrowaniu si─Ö na swojej wadze, sylwetce i jedzeniu, co prowadzi do niebezpiecznych zachowa┼ä ┼╝ywieniowych. Zachowania te mog─ů znacz─ůco wp┼éywa─ç na zdolno┼Ť─ç organizmu do odpowiedniego od┼╝ywiania si─Ö. W┼Ťr├│d najpopularniejszych nale┼╝y wymieni─ç:

Anoreksja – Jad┼éowstr─Öt psychiczny

Cierpi─ůcy anorektycy staraj─ů si─Ö utrzyma─ç swoj─ů wag─Ö na jak najni┼╝szym poziomie ÔÇô zwykle robi─ů to poprzez g┼éod├│wki, niedojadanie – zmniejszanie posi┼ék├│w lub nadmierne ─çwiczenia. Pacjenci cz─Östo maj─ů nierealistyczne pogl─ůdy na temat w┼éasnego wygl─ůdu i wagi.

Bulimia lub Bulimia nervosa

Osoby maj─ůce ten problem staraj─ů si─Ö kontrolowa─ç swoj─ů wag─Ö, jedz─ůc zbyt du┼╝o, a nast─Öpnie oczyszczaj─ůc si─Ö z powodu z┼éego samopoczucia lub za┼╝ywaj─ůc ┼Ťrodki przeczyszczaj─ůce lub moczop─Ödne, a nast─Öpnie poszcz─ůc.

Bulinoreksja

Zaburzenie ┼é─ůcz─ůce objawy anoreksji i bulimii, innymi s┼éowy zesp├│┼é okresowego objadania si─Ö i przeczyszczania.

Ortorexia

Ortoreksja to zaburzenie od┼╝ywiania charakteryzuj─ůce si─Ö nadmiernym zaabsorbowaniem jedzeniem zdrowej ┼╝ywno┼Ťci.

Napady objadania si─Ö

Cierpi─ůcy odczuwaj─ů nag┼ée potrzeby przejadania si─Ö. Nie wiadomo, jak powszechne jest to zjawisko, ale wiemy, ┼╝e wyst─Öpuje r├│wnie cz─Östo u m─Ö┼╝czyzn i kobiet. Cz─Östo dotyka osoby w wieku 30 lub 40 lat.

Zespół przeżuwania, in. zespół ruminacji

Jest to przewlek┼ée zaburzenie czynno┼Ťciowe przewodu pokarmowego o nieokre┼Ťlonej precyzyjnie etiologii i patogenezie, objawiaj─ůce si─Ö wyst─Öpuj─ůcym bez prowokowania wymiot├│w oraz powtarzalnym cofaniem si─Ö z ┼╝o┼é─ůdka do jamy ustnej porcji ostatnio spo┼╝ytego pokarmu, a nast─Öpnie ponownym jej prze┼╝uwaniem i po┼éykaniem b─ůd┼║ wypluwaniem.

Zespół nocnego jedzenia (objadania się)

Syndrom nocnego jedzenia polega na wstawaniu w nocy i jedzeniu, wedle wi─Ökszo┼Ťci autor├│w przy zachowanej ┼Ťwiadomo┼Ťci, co skutkuje porannym brakiem apetytu. Cz─Östo wi─ů┼╝e si─Ö z oty┼éo┼Ťci─ů. Istnieje kilka r├│┼╝ni─ůcych si─Ö zestaw├│w kryteri├│w diagnostycznych.

Jedzenie kompulsywne (uzale┼╝nienie od jedzenia)

Kompulsywne ob┼╝eranie to zaburzenie od┼╝ywiania polegaj─ůce na spo┼╝ywaniu du┼╝ych ilo┼Ťci pokarmu w niekontrolowany spos├│b, bez odczuwania fizycznego g┼éodu. Okre┼Ťlane tak┼╝e jako „uzale┼╝nienie od jedzenia”.

Inne zaburzenia od┼╝ywiania…

Istniej─ů tak┼╝e inne uznane (i mniej rozpoznawane) stany nieprawid┼éowego od┼╝ywiania, kt├│re mog─ů przyczynia─ç si─Ö do wp┼éywu na nasze zdrowie. Je┼Ťli jedzenie, jaki┼Ť konkretny zwyczaj jedzeniowy prowadzi do objaw├│w zagra┼╝aj─ůcych zdrowiu i funkcjonowaniu czy to fizjologicznemu, czy to w spo┼éecze┼ästwie. Warto si─Ö jemu przyjrze─ç zawczasu i podj─ů─ç odpowiednie kroki zapobiegawcze jak np. konsultacje psychologiczne czy te┼╝ psychoterapia.

Jak pom├│c osobie maj─ůcej problem z jedzeniem?

Podczas leczenia zaburze┼ä od┼╝ywiania wa┼╝ne jest, aby dana osoba chcia┼éa si─Ö leczy─ç. Pomocne jest r├│wnie┼╝ wspieranie rodziny i przyjaci├│┼é. Dlatego dobrze jest zacz─ů─ç m├│wi─ç o tych zaburzeniach, aby zacz─ů─ç unika─ç problem├│w zwi─ůzanych z tym stanem psychicznym. Leczenie mo┼╝e zaj─ů─ç troch─Ö czasu.

Niestety, wiele os├│b cierpi─ůcych na zaburzenia od┼╝ywiania my┼Ťli, ┼╝e potrzebuje leczenia i pomocy. Je┼Ťli martwimy si─Ö o kogo┼Ť bliskiego, mo┼╝na go delikatnie zach─Öci─ç go do rozmowy z lekarzem, psychologiem czy te┼╝ psychoterapeut─ů. Je┼╝eli bliska osoba nie jest gotowa przyzna─ç, ┼╝e ma problem z jedzeniem, mo┼╝esz spr├│bowa─ç delikatnie otworzy─ç jej drzwi, wyra┼╝aj─ůc trosk─Ö w jakikolwiek spos├│b.

Zwracaj uwag─Ö na wzorce ┼╝ywieniowe i przekonania, kt├│re mog─ů sygnalizowa─ç niezdrowe zachowanie, a tak┼╝e na presj─Ö r├│wie┼Ťnik├│w, kt├│ra mo┼╝e wywo┼éa─ç zaburzenia od┼╝ywiania. Czerwone flagi, kt├│re mog─ů ┼Ťwiadczy─ç o zaburzeniach od┼╝ywiania, to m.in:

Symptomy problem├│w z od┼╝ywianiem

  • opuszczanie posi┼ék├│w lub wymy┼Ťlanie wym├│wek, ┼╝eby nie je┼Ť─ç;
  • zbyt restrykcyjne diety;
  • nadmierne skupianie si─Ö na zdrowym od┼╝ywianiu;
  • wycofywanie si─Ö z normalnej aktywno┼Ťci spo┼éecznej;
  • ci─ůg┼ée zamartwianie si─Ö lub narzekanie na to, ┼╝e jest si─Ö grubym i m├│wienie o odchudzaniu si─Ö;
  • cz─Öste przegl─ůdanie si─Ö w lustrze;
  • kompulsywne spo┼╝ywanie du┼╝ych ilo┼Ťci s┼éodyczy lub pokarm├│w wysokot┼éuszczowych;
  • stosowanie suplement├│w diety;
  • stosowanie ┼Ťrodk├│w przeczyszczaj─ůcych lub r├│┼╝nego rodzaju zi├│┼é w celu utraty wagi;
  • nadmierne ─çwiczenia fizyczne;
  • problemy z utrat─ů szkliwa z─Öb├│w (wynikaj─ůce z cz─Östych wymiot├│w);
  • cz─Öste wychodzenie podczas posi┼ék├│w w celu skorzystania z toalety;
  • poczucie winy z powodu nawyk├│w ┼╝ywieniowych;
  • Jedzenie w tajemnicy.

Je┼Ťli obawiasz si─Ö, ┼╝e kto┼Ť z twojej rodziny mo┼╝e mie─ç zaburzenia od┼╝ywiania, skontaktuj si─Ö z jego lekarzem, aby om├│wi─ç swoje obawy. W razie potrzeby mo┼╝esz skierowanie si─Ö do wykwalifikowanego specjalisty w dziedzinie zdrowia psychicznego z do┼Ťwiadczeniem w zaburzeniach od┼╝ywiania.

Zaburzenia od┼╝ywiania – Pomoc psychoterapeutyczna:

Je┼Ťli chcia┼éby┼Ť, skonsultowa─ç si─Ö z psychoterapeut─ů ÔÇô poufnie ÔÇô nasi specjali┼Ťci s─ů do Twojej dyspozycji. Nasi terapeuci zapewniaj─ů czas, przestrze┼ä i zrozumienie, aby zbada─ç zwi─ůzek problem├│w z jedzeniem. Relacja psychoterapeutyczna ma na celu znalezienie podstawowych przyczyn trudno┼Ťci z jedzeniem.

Nale┼╝y pami─Öta─ç, ┼╝e osoby dotkni─Öte chorob─ů mog─ů r├│wnie┼╝ potrzebowa─ç specjalnych porad dietetycznych, a tak┼╝e czasem te┼╝ lekarskich.

 

 

 

 

Ten artykuł porusza takie tematy jak:
  • Zaburzenia od┼╝ywiania leczenie?
  • Metody leczenia zaburze┼ä od┼╝ywiania?
  • Jak rozpozna─ç czy dziecko ma bulimi─Ö?
  • Selektywne zaburzenia od┼╝ywiania – leczenie
  • Zaburzenia od┼╝ywiania gdzie i jak leczy─ç?

 

Wybierz terapeut─Ö:

Jeste┼Ť psychoterapeut─ů, psychologiem, psychiatr─ů?

Je┼Ťli niesiesz pomoc psychologiczn─ů pacjentom, dopisz si─Ö do naszej og├│lnopolskiej bazy psychoterapeut├│w, psycholog├│w, psychiatr├│w i innych os├│b nios─ůcych psychologiczn─ů pomoc.

Tematy powi─ůzane: