Samookaleczanie si臋
- psychoterapia, leczenie, pomoc psychologiczna, co na to psychoterapeuta?

Samookaleczenie to celowe uszkadzanie w艂asnego cia艂a z przyczyn wewn臋trznych bez intencji samob贸jczych. Samookaleczenie wyst臋puje jako objaw wielu zaburze艅 psychicznych, w tym przede wszystkim depresji. Najcz臋stsz膮 form膮 samookaleczenia jest kaleczenie sk贸ry i drapanie jej ostrymi przedmiotami. Inne formy samookaleczenia obejmuj膮 szczypanie i uderzanie cz臋艣ci cia艂a, przypalanie sk贸ry, zapobieganie gojeniu si臋 ran, wyrywanie w艂os贸w, a tak偶e聽 przyjmowanie substancji toksycznych.

Zachowania zwi膮zane z nadu偶ywaniem substancji i zaburzeniami od偶ywiania nie s膮 uwa偶ane za samookaleczenia, poniewa偶 skutki uboczne zwi膮zane z uszkodzeniem tkanki pojawiaj膮 si臋 w spos贸b niezamierzony. Ryzyko samob贸jstwa w艣r贸d os贸b, kt贸re si臋 samoookaleczaj膮, jest wysokie – 40-60% wszystkich samob贸jstw towarzyszy samookaleczeniu. Jednak w wi臋kszo艣ci przypadk贸w funkcjonuje, nietrafne jest za艂o偶enie, 偶e osoby sk艂onne do samookalecze艅 s膮 r贸wnie偶 potencjalnymi samob贸jstwami.

Przyczyny samookalecze艅

Cz臋sto ludzie nie potrafi膮 zwerbalizowa膰 sensu samookalecze艅, jednak na og贸艂 zauwa偶aj膮, 偶e przynosi im to pewn膮 ulg臋, uwalnia od negatywnych uczu膰 i wewn臋trznego napi臋cia, kt贸rego nie mo偶na si臋 pozby膰 w 偶aden inny spos贸b…

W wi臋kszo艣ci przypadk贸w samookaleczenie jest reakcj膮 na silny emocjonalny, psychiczny b贸l. Z uwagi na to, 偶e uwaga pacjenta przestawia si臋 na odczuwanie b贸lu fizycznego, b贸l emocjonalny zostaje przyt臋piony 鈥 uczucia depresji, poczucia winy, niepokoju, stresu, bolesne wspomnienia mog膮 chwilowo by膰 z艂agodzone. Sprzyjaj膮 temu r贸wnie偶 endorfiny, substancje naturalnie uwalniane w organizmie podczas uraz贸w fizycznych, kt贸re mog膮 zmniejsza膰 b贸l i poprawia膰 og贸lne samopoczucie. Jednak po ust膮pieniu b贸lu fizycznego i zaprzestaniu dzia艂ania endorfin, cierpienie emocjonalne powraca, co poci膮ga za sob膮 konieczno艣膰 wielokrotnego powtarzania samookalecze艅. Z biegiem czasu samookaleczenie cz臋sto staje si臋 nawykiem.

W wi臋kszo艣ci przypadk贸w samookaleczenie jest reakcj膮 na intensywny stres emocjonalny i psychiczny. Z uwagi na to, 偶e uwaga pacjenta przestawia si臋 na odczuwanie b贸lu fizycznego, b贸l emocjonalny zostaje chwilowo przyt臋piony. Uczucia takie jak przygn臋biony nastr贸j, poczucie winy, niepok贸j, stres i bolesne wspomnienia mog膮 zosta膰 chwilowo z艂agodzone. Sprzyjaj膮 temu r贸wnie偶 endorfiny, substancje naturalnie uwalniane w organizmie podczas uraz贸w fizycznych, kt贸re mog膮 zmniejsza膰 b贸l i poprawia膰 og贸lne samopoczucie. Jednak偶e, gdy b贸l fizyczny ust膮pi i endorfiny nie s膮 ju偶 obecne, stres psychiczny ponownie uderza, zmuszaj膮c do powt贸rzenia samookalecze艅. Samookaleczanie cz臋sto staje si臋 z czasem nawykiem.

W niekt贸rych przypadkach samookaleczenie jest spowodowane poczuciem wewn臋trznej emocjonalnej pustki, straty, samotno艣ci. W tym przypadku b贸l fizyczny pomaga pacjentowi poczu膰, 偶e wci膮偶 偶yje. Ten stan pustki mo偶e wyst膮pi膰 zar贸wno u osoby zdrowej, jak i by膰 spowodowany zaburzeniem psychicznym. Niekt贸rzy pacjenci stosuj膮 samookaleczenia jako spos贸b na z艂agodzenie agresji.

Cz臋sto samookaleczenie jest spowodowane poczuciem winy, rzeczywistym lub domniemanym. W takim przypadku pacjent karze si臋 samookaleczeniem. Pacjenci opisuj膮 sw贸j stan w nast臋puj膮cy spos贸b: „Musia艂em zrobi膰 sobie krzywd臋, ukara膰 si臋 za to, jak okropn膮 osob膮, kt贸r膮 uwa偶a艂em, i rozproszy膰 mg艂臋 w mojej g艂owie. Gdy tylko zrobi艂em sobie krzywd臋, zn贸w poczu艂em kontrol臋, poczu艂em spok贸j, jakby w mojej g艂owie zosta艂 naci艣ni臋ty przycisk resetowania”.

Nastolatki, kt贸re pope艂niaj膮 samookaleczenia, cz臋sto wycinaj膮 na sk贸rze s艂owa zwi膮zane z poczuciem winy, takie jak: „g艂upi”, „przegrany”, „gruby” itp.

Innym powodem samookaleczenia jest zwr贸cenie uwagi na siebie, zaspokojenie pewnych potrzeb, o kt贸rych zaspokojenie pacjent z jakiego艣 powodu nie mo偶e poprosi膰 lub kt贸rych zaspokojenia inni odmawiaj膮. Takie samookaleczenia mo偶na 艂atwo rozpozna膰 po rozg艂osie (samookaleczenia z innych przyczyn s膮 zwykle ukryte). Na przyk艂ad, gdy osoba chora psychicznie w szpitalu 偶膮da czego艣 od cz艂onka personelu, wiadomo, 偶e samookaleczenie jest powszechnym wyrazem 偶膮dania lub szanta偶u.

Zachowania autodestrukcyjne mog膮 by膰 przejawem rytua艂贸w i wierze艅.

W przypadku schizofrenii samookaleczenie mo偶e by膰 spowodowane halucynacjami imperatywnymi (rozkazuj膮cymi). W takich przypadkach osoba s艂yszy rozkazy zranienia si臋, czemu nie mo偶e si臋 oprze膰.

Rodzaje samookalecze艅

Samookaleczenie mo偶e obejmowa膰:

  • naci臋cia na sk贸rze;
  • oparzenia;
  • ciosy;
  • nadu偶ywanie alkoholu, narkotyk贸w i narkotyk贸w;
  • odmowa jedzenia lub wody;
  • obsesyjne pragnienie wyrywania w艂os贸w na g艂owie i ciele (trichotillomania);
  • drapanie sk贸ry (dermatillomania);
  • kontakt z gor膮cymi przedmiotami;
  • skakanie z wysoko艣ci;
  • uk膮szenia zwierz膮t.

Samookaleczenie, a psychika – co si臋 dzieje w duszy?

Samookaleczanie jest cz臋sto u偶ywane jako spos贸b radzenia sobie z trudnymi i bolesnymi uczuciami. Fizyczne ataki na w艂asne cia艂o mog膮 czasami by膰 sposobem radzenia sobie z trudnymi emocjami, uczuciami i relacjami, kt贸re wydaj膮 si臋 niemo偶liwe do opanowania. Poczucie izolacji, oderwania od 偶ycia, bezwarto艣ciowo艣ci, z艂o艣ci lub braku kontroli mo偶e prowadzi膰 do podejmowania pr贸b ucieczki, w patologiczne kontrolowanie trudnych my艣li i uczu膰 poprzez samookaleczanie. W ramach psychoterapii pomagamy pacjentom wyra偶a膰, przetwarza膰 i regulowa膰 emocje i uczucia, dzi臋ki czemu pacjent czuje si臋 mniej przyt艂oczony. Psychoterapia pomaga opracowa膰 skuteczne strategie radzenia sobie z trudnymi prze偶yciami.

Samookaleczenia – psychoterapia

Samookaleczenie mo偶na wyleczy膰 poprzez usuni臋cie wewn臋trznych przyczyn, kt贸re spowodowa艂y emocjonalny b贸l i poczucie wyniszczenia, kt贸re doprowadzi艂y do 鈥嬧媠amookaleczenia. Aby to zrobi膰, psychologowie i psychoterapeuci musz膮 najpierw zidentyfikowa膰 t臋 wewn臋trzn膮 przyczyn臋 (przyczyny) w rozmowach z pacjentem. Nast臋pnie nale偶y indywidualnie dobra膰 najskuteczniejsz膮 psychoterapi臋 dla tego pacjenta, maj膮c膮 na celu wyeliminowanie przyczyny samookalecze艅.

W trakcie terapii z wybranym psychoterapeut膮, do czasu wyeliminowania wewn臋trznej przyczyny samookalecze艅 (jej poszukiwanie i eliminacja mo偶e trwa膰 d艂ugo), zaleca si臋 pacjentowi stopniowe zast臋powanie dzia艂a艅 autodestrukcyjnych innymi, mniej traumatycznymi.

Czasem do terapii do艂膮czane s膮 przez psychiatr臋 leki przeciwdepresyjne i uspokajaj膮ce, kt贸re s膮 z powodzeniem stosowane w zmniejszaniu depresji w trakcie leczenia samookalecze艅. W przypadku samookaleczenia na tle schizofrenii, w leczeniu r贸wnie偶 stosuje si臋 leki.

Wa偶ne jest okazanie wsparcia ze strony rodziny i przyjaci贸艂 pacjenta. Om贸wienie uczu膰, przyjacielskie i oparte na zaufaniu relacje w rodzinie maj膮 ogromne znaczenie.

 

Wybierz terapeut臋:

Jeste艣 psychoterapeut膮, psychologiem, psychiatr膮?

Je艣li niesiesz pomoc psychologiczn膮 pacjentom, dopisz si臋 do naszej og贸lnopolskiej bazy psychoterapeut贸w, psycholog贸w, psychiatr贸w i innych os贸b nios膮cych psychologiczn膮 pomoc.

Tematy powi膮zane:

Ten artyku艂 porusza takie tematy jak:
  • Jak poradzi膰 sobie z samookaleczeniami?
  • samookaleczenia jak przesta膰?
  • Jakie s膮 przyczyny samoookaleczania si臋?
  • samookaleczenie u doros艂ych