Mediacje rodzinne – pomoc psychologa, psychoterapeuty
- psychoterapia, leczenie, pomoc psychologiczna, co na to psychoterapeuta?

Poruszane zagadnienia:

呕ycie sk艂ada si臋 zar贸wno ze wsp贸lnych dzia艂a艅, jak i z konflikt贸w w relacjach z innymi. Konflikt pojawia si臋, kiedy zale偶ne od siebie strony (osoby lub grupy) rywalizuj膮 o cele, kt贸re wydaj膮 si臋 sprzeczne lub s膮 niemo偶liwe do pogodzenia. 殴r贸de艂 konflikt贸w jest wiele. Zale偶膮 od struktury relacji, dost臋pnych danych i informacji, r贸偶nic warto艣ci, relacji, r贸偶nic w potrzebach stron鈥 Jednym z rozwi膮za艅 konfliktu jest w艂a艣nie mediacja.

Czym jest mediacja?

Mediacja jest sposobem rozwi膮zywania spor贸w lub konflikt贸w ze wsparciem neutralnej i bezstronnej osoby trzeciej 鈥 mediatora lub mediatorki. Podczas mediacji zaproszona osoba trzecia wspiera komunikacj臋 obu stron i pomaga wypracowa膰 akceptowalne rozwi膮zanie. Jest to alternatywny wobec s膮du i arbitra偶u spos贸b rozwi膮zywania konflikt贸w. Warto zaznaczy膰, 偶e mediacja to nie terapia, porada prawna, opinia psychologiczna czy te偶 wyrok.

Zasady mediacji

Zasady obowi膮zuj膮ce w mediacji s艂u偶膮 zar贸wno stronom konfliktu jak i samemu mediatorowi. Do podstawowych zasad, kt贸rych przestrzega si臋 podczas mediacji, nale偶膮:

  • dobrowolno艣膰 鈥 strony konfliktu dobrowolnie wchodz膮 w mediacj臋 i mog膮 z niej zrezygnowa膰 w ka偶dym momencie
  • poufno艣膰 鈥 to, co dzieje si臋 podczas mediacji, pozostaje w pokoju mediacyjnym, protok贸艂 z mediacji nie narusza poufno艣ci (nie zawiera opisu przebiegu mediacji), mediacje nie s膮 nagrywane, nie mo偶na powo艂ywa膰 si臋 podczas procesu s膮dowego na informacje z mediacji i mediator nie mo偶e by膰 powo艂ywany na 艣wiadka
  • bezstronno艣膰 鈥 mediator nie ma zwi膮zku ani powi膮za艅 偶adnej ze stron, nie ocenia 偶adnej ze stron i nie opiniuje w 偶aden spos贸b propozycji stron i jak powinno wygl膮da膰 porozumienie
  • neutralno艣膰 鈥 mediator nie ma 偶adnych interes贸w w tym, jaki b臋dzie wynik mediacji, nie wskazuje stronom, co powinny zrobi膰 i jakie rozwi膮zania przyj膮膰 – to strony same wypracowuj膮 rozwi膮zania
  • akceptowalno艣膰 鈥 to strony akceptuj膮 mediatora (mog膮 te偶 poprosi膰 o zmian臋), wszyscy zgadzaj膮 si臋 na zasady mediacji, zasady rozmowy i celu mediacji
  • elastyczno艣膰 鈥 formalno艣ci w mediacji ograniczone s膮 do minimum, strony decyduj膮 o rodzaju spotka艅, czasie ich trwania oraz sposobie zako艅czenia sporu

Kim jest mediator?

Mediatorem jest osoba, kt贸ra usprawnia komunikacj臋 pomi臋dzy skonfliktowanymi stronami sporu i pomaga uczestnikom mediacji wypracowa膰 satysfakcjonuj膮ce rozwi膮zanie. Jego rol膮 nie jest rozstrzyganie zaistnia艂ego mi臋dzy stronami sporu, tylko bezstronne i neutralne wsparcie stron konfliktu. Do zada艅 mediatora nale偶y:

  • organizacja mediacji 鈥 zapewnienie miejsca, kontakt ze stronami i umawianie oraz prowadzenie spotkania
  • ustalanie zasad i tworzenie warunk贸w do rozmowy
  • pomoc we wzajemnej komunikacji
  • zapewnienie r贸wnowagi stronom konfliktu
  • zach臋canie do wsp贸艂pracy i wspieranie tworzenia porozumienia
  • urealnienie 鈥 u艣wiadamianie alternatyw, doprecyzowywanie porozumienia

Praca mediatora polega na odpowiednim prowadzeniu rozmowy tak, by budowa膰 zaufanie obu stron. Mediator aktywnie s艂ucha i pomaga definiowa膰 potrzeby stron (nazywanie, przeformu艂owanie by by艂y zrozumia艂e). Normalizuje tre艣ci, uwsp贸lnia punkty widzenia obu stron konfliktu, zmienia perspektywy na sp贸jniejsze czy u艣wiadamia konsekwencje danych rozwi膮za艅. Mediator pracuje te偶 z emocjami poprzez ich odzwierciedlanie i normalizowanie. Swoimi dzia艂aniami mediator wspiera generowanie rozwi膮za艅.

Kiedy korzysta膰 z mediacji?

Mediacja mo偶e by膰 wsparciem w znalezieniu rozwi膮za艅 wielu konflikt贸w dotycz膮cych przer贸偶nych spraw. Przyk艂adami mediacji s膮:

  • sprawy cywilne 鈥 zap艂ata, podzia艂 maj膮tku/spadku, spory s膮siedzkie
  • sprawy rodzinne 鈥 alimenty, warunki rozwodu/separacji, kontakt z dzie膰mi/wnukami, miejsce pobytu dziecka, sprawy dotycz膮ce w艂adzy rodzicielskiej, problemy w zwi膮zku
  • sprawy gospodarcze 鈥 zap艂ata, roszczenia z prac budowlanych, nienale偶yte wykonanie umowy, kary umowne
  • sprawy pracownicze 鈥 wynagrodzenie, zado艣膰uczynienie, odszkodowanie, sprostowanie 艣wiadectwa pracy
  • sprawy karne/wykroczenia 鈥 jako podejrzany/oskar偶ony, jako pokrzywdzony, jako obwiniony

Mediacja rodzinna

Mediacja w sprawach rodzinnych jest szczeg贸lnie trudnym rodzajem mediacji. W tym przypadku mediacji wyst臋puje skrajna nier贸wnowaga stron w mediacji, kiedy stronami s膮 rodzice i niepe艂noletnie dziecko. Jest do szczeg贸lny konflikt stron, kt贸re maj膮 ze sob膮 powi膮zania rodzinne. S膮 to sprawy wielow膮tkowe i delikatne, cz臋sto adresatem (nawet mimowolnym) s膮 dzieci.

Przed rozpocz臋ciem mediacji rodzinnej s臋dzia powinien oceni膰, czy sprawa nadaje si臋 do mediacji. Mediator, kt贸ry podejmuje si臋 mediacji rodzinnych musi posiada膰 wykszta艂cenie z zakresu psychologii, pedagogiki, socjologii lub prawa oraz umiej臋tno艣ci praktyczne.

Mediacja rodzinna jest wykorzystywana w przypadku:

  • sprawy rozwodowe, o separacj臋
  • sprawy oko艂orozwodowe (pojednanie ma艂偶onk贸w lub ugodowe za艂atwienie spraw spornych)
  • sprawy dotycz膮ce zaspokojenia potrzeb rodziny
  • alimenty
  • sposob贸w sprawowania w艂adzy rodzicielskiej
  • kontakt贸w z dzie膰mi
  • spraw maj膮tkowych w przypadku rozwodu lub separacji

Jako dobrowolna pr贸ba doj艣cia do porozumienia, mediacja rodzinna s艂u偶y rozwi膮zaniu konflikt贸w rodzinnych czy te偶 uregulowaniu zasad wsp贸艂pracy w rodzinie.

Przebieg mediacji

Na samym pocz膮tku dana sprawa musi trafi膰 do mediatora (z inicjatywy stron konfliktu lub s膮du). Mediator kontaktuje si臋 ze stronami (ustala termin, spos贸b prowadzenia mediacji i liczb臋 uczestnik贸w). Nast臋puje wtedy przygotowanie do mediacji:

  • jakie kwestie strony chc膮 poruszy膰
  • spotkanie indywidualne lub wsp贸lne
  • zrozumienie czym jest mediacja i jaka jest pozycja mediatora

Spotkanie odbywa si臋 w biurze mediatora (wsp贸lne/ na osobno艣ci) lub online. Podczas tego spotkania mediacja otwiera si臋:

  • buduje si臋 zaufanie i poczucie bezpiecze艅stwa
  • ma miejsce 鈥瀖onolog” mediatora 鈥 mediator informuje o tym, jakie s膮 zasady, jaka jest rola mediatora, jakie s膮 kwestie prawne, co zawiera protok贸艂, co si臋 wydarzy, kiedy zawr膮 zgod臋, a kiedy nie, przedstawia zasady mediacji, sprawy organizacyjne i zawiera kontrakt na mediacje
  • mediator zbiera oczekiwania co do procesu i efektu stron
  • wst臋pne wypowiedzi stron 鈥 wyra偶a swoje racje
  • wst臋pne okre艣lenie interes贸w ka偶dej ze stron i wyszczeg贸lnienie kwestii, kt贸re b臋d膮 poruszone podczas mediacji

Mediator zbiera wst臋pne wypowiedzi stron w postaci informacji o stronach i nast臋puje okre艣lenie interes贸w. Podczas dialogu 鈥 wymiany zda艅 ma miejsce wentylacja emocji i my艣lenie o mo偶liwych rozwi膮zaniach po przedstawieniu i nazwaniu interes贸w obu ze stron. Nast臋pnie ustala si臋 kwestie do dyskusji i kolejno艣膰 ich omawiania. Pomaga to w tworzeniu opcji rozwi膮zania sporu i propozycji ugodowych, kiedy strony wraz z mediatorem pracuj膮 na potrzebach i interesach uczestnik贸w mediacji.

Kiedy zostanie osi膮gni臋te porozumienie i spisana ugoda mediacyjna, trafia ona przed s膮d do bezp艂atnego zatwierdzenia. Ugoda po zatwierdzeniu przez s膮d ma moc prawn膮 ugody s膮dowej 鈥 w razie niewykonania stanowi podstaw臋 wszcz臋cia egzekucji przez komornika.

Czego mo偶na si臋 spodziewa膰 po mediacji?

Kwestiami szczeg贸lnymi, kt贸re dotycz膮 mediacji, s膮:

  • spotkania wst臋pne 鈥 w r贸偶nych praktykach mog膮 odbywa膰 si臋 indywidualnie lub wsp贸lnie
  • spotkania na osobno艣ci 鈥 strona decyduje ile chce wnie艣膰 do mediacji, informacje te s膮 poufne podczas spotka艅 wsp贸lnych
  • dokumenty dotycz膮ce sporu 鈥 mediator wie, czego dotyczy dana sprawa (nie musi jednak szczeg贸艂owo zapozna膰 si臋 z dokumentami) i bazuje na s艂owach stron
  • udzia艂 specjalist贸w w mediacji 鈥 je偶eli sprawa jest skomplikowana specjalistycznie, mo偶na w艂膮czy膰 eksperta z danej dziedziny za zgod膮 obu stron, mo偶liwe jest wsparcie pe艂nomocnik贸w
  • czas trwania mediacji 鈥 sprawy trwaj膮 co najmniej kilka spotka艅, s膮d okre艣la czas trwania mediacji do 3 miesi臋cy, ale mo偶liwe jest wyd艂u偶enie mediacji po z艂o偶eniu wniosku o wyd艂u偶enie

Mediacja 鈥 rozwi膮zanie konflikt贸w

Je艣li jeste艣 stron膮 konfliktu, kt贸ry mo偶e by膰 rozwi膮zany bez ingerencji s膮du 鈥 jest to rozwi膮zanie dla Ciebie. W mediacji to strony decyduj膮 o tym, kto b臋dzie neutraln膮 osob膮 trzeci膮, mediatorem, decyduj膮 o trybie i organizacji post臋powania. Wynik mediacji i rozwi膮zanie konfliktu r贸wnie偶 le偶y po stronie uczestnik贸w mediacji.

Artyku艂 przygotowany wraz z centrum Adiuta maj膮c膮 siedzib臋 w Pruszkowie:

Centrum Psychoterapii Pruszk贸w 鈥 鈥淎DIUTA鈥

05-800 Pruszk贸w, G贸rna 19

tel. 509 813 384gabinety@adiuta.pl

W Warszawie Centrum

Warszawa Centrum
Aleje Jerozolimskie 83/20
02-001聽Warszawa

tel. 509 813 384gabinety@adiuta.pl

Na Warszawskim Ursynowie

Warszawa 鈥 Ursyn贸w
Migda艂owa 10/52
02-796聽Warszawa

tel. 509 813 384gabinety@adiuta.pl

A tak偶e pracuj膮ce Online

Wybierz terapeut臋:

Jeste艣 psychoterapeut膮, psychologiem, psychiatr膮?

Je艣li niesiesz pomoc psychologiczn膮 pacjentom, dopisz si臋 do naszej og贸lnopolskiej bazy psychoterapeut贸w, psycholog贸w, psychiatr贸w i innych os贸b nios膮cych psychologiczn膮 pomoc.

Tematy powi膮zane:

Ten artyku艂 porusza takie tematy jak: