gaslighting

Termin ten jest używany do opisania osoby („gaslighter”), która przedstawia fałszywą narrację innej grupie lub osobie, co prowadzi do zwątpienia w jej percepcję i wprowadzenia jej w błąd (zazwyczaj dla własnej korzyści gaslightera), dezorientacji lub niepokoju.  Gaslighting nie musi być złośliwy czy celowy, może to być po prostu sposób bycia danej osoby, choć w niektórych przypadkach jest. Generalnie chodzi o to, że gaslighter działa tak, aby sprawić, by ktoś zakwestionował swoją rzeczywistość.

Gaslighting – pochodzenie slowa

Termin „gaslighting” pochodzi z filmu Gaslight z 1944 r. (na podstawie wcześniej sztuki z 1938r.), w którym mąż podstępem przekonuje żonę, że jest chora psychicznie, aby ją okraść. Gaslighting był w dużej mierze terminem niejasnym lub ezoterycznym aż do połowy lat 2010-tych, kiedy to szeroko przeniknął do angielskiego leksykonu, w Polsce zaczął pojawiać się w podobnym czasie.

Gaslighting – streszczenie filmu, sztuki

Inspiracją dla powstania terminu, który odnosi się do systematycznego stosowania przez głównego bohatera manipulacji psychologicznej wobec swojej ofiary. W sztuce tej mąż stara się wmówić żonie i jej otoczeniu, że oszalała, że jest chora psychicznie, manipulując drobnymi elementami otoczenia, a jednocześnie próbuje jej wmówić, że popełnia błędy i ma złą pamięć, wskazując na zmiany. Oryginalny tytuł pochodzi od zaniku światła gazowego w domu, którego mąż używał do wzbudzania niepokoju u żony. Żona zauważa tę właśnie zmianę natężenia światła i porusza ten temat, ale mąż mówi jej, że wyobraża sobie zmianę światła i takowej nie było.

Gaslighting – pierwsze użycie słowa

Po raz pierwszy Gaslighting w tym znaczeniu pojawił się w 1956 roku (wg merriam-webster.com) Termin ten opisuje manewry stosowane w celu manipulowania postrzeganiem rzeczywistości przez innych. Florence Rush w swojej książce z 1980 roku, poświęconej seksualnemu wykorzystywaniu dzieci, streszcza filmową adaptację Gas Light George’a Cukora i komentuje: „nawet dzisiaj słowo Gaslighting jest używane do opisania próby zniszczenia postrzegania rzeczywistości przez drugą osobę”.

gaslighting (psychoterapia, pomoc psychologiczna) - powiązane artykuły:

Formy przemocy psychicznej

Formy przemocy psychicznej

Jakie są formy przemocy psychicznej? tworzenie niestabilnego środowiska, nagłe wahania nastroju, wybuchy emocji, niezgadzanie się w błahych sprawach, gra w gry umysłowe, używając sprzecznych lub wprowadzających w błąd stwierdzeń podczas sporów, stosowanie taktyk...

Przemocy psychiczna, nadużycia emocjonalne

Przemocy psychiczna, nadużycia emocjonalne

Przemoc może przybierać różne formy, np. fizyczną, emocjonalną, psychiczna, rasową lub seksualną. Do przemocy może dochodzić w różnych okolicznościach, np. w domu rodzinnym, w małżeństwie, w pracy, szkole lub na uczelni. Dotyczy to także dowolnych momencie życia – w dzieciństwie, w  okresie dojrzewania, w połowie życia, a także  podeszłym wieku. Nadużycia mogą doświadczać zarówno mężczyźni, jak i kobiety oraz osoby bez względu na rasę, klasę czy orientację seksualną. Znęcanie się polega na sprawowaniu władzy, podporządkowaniu się i kontroli – dotyczy to sytuacji, gdy wyrządzana jest krzywda, wbrew woli, wiedzy lub zrozumieniu ofiary. Psychoterapia w tym zakresie przede wszystkim pomaga w zbadaniu wpływu takich okoliczności.

Wybierz terapeutę:

Jesteś psychoterapeutą, psychologiem, psychiatrą?

Jeśli niesiesz pomoc psychologiczną pacjentom, dopisz się do naszej ogólnopolskiej bazy psychoterapeutów, psychologów, psychiatrów i innych osób niosących psychologiczną pomoc.